Galenus Geneesmiddelenprijs 2009 voor Celsentri®

Op woensdag 10 juni jl. werd de Galenus Geneesmiddelenprijs 2009 toegekend aan het product Celsentri van Pfizer. De prijs werd dit jaar door prof. dr. G. van der Wal, Inspecteur-Generaal voor de Gezondheidszorg uitgereikt in CORPUS te Oegstgeest (zie PatientCare juli/augustus 2009)


Prof. dr. G. van der Wal, B. Krijnen en prof. dr. H. Timmerman     (foto: Bart Versteeg)

Van der Wal overhandigde de medaille aan Brand Manager Infectious Diseases B. Krijnen omdat Celsentri volgens de jury het beste van alle kandidaatsproducten voldoet aan de twee criteria: innovatief en betekenisvol. Het nieuwe geneesmiddel betekent een verbetering van de bestaande therapie tegen hiv-infecties; het werkingsmechanisme berust op de beïnvloeding van een nieuw target. Voor de voorbehandelde en/of uitbehandelde patiënten, waarvoor de gebruikte HAART ontoereikend is, wordt gezocht naar nieuwe behandelopties. Hierbij is een groeiende behoefte aan medicatie die effectief, veilig én gemakkelijk te gebruiken is. Daarbij zoekt men naar middelen die een hoge barrière tot resistentie en geen kruisresistentie met andere hiv-medicatie hebben. Celsentri voldoet aan deze eisen en heeft zodoende de hiv-behandelmogelijkheden uitgebreid.

Het actieve bestanddeel van het middel blokkeert de chemokinereceptor CCR5 die aanwezig is op T-cellen van een met hiv geïnfecteerd individu. Deze receptor wordt door het virus gebruikt om in de T-cellen te penetreren. Dit principe, het blokkeren van lichaamseigen receptoren, is nieuw en anders dan dat van een fusieremmer enfuvirtide. Celsentri heeft geen agonistische eigenschappen voor deze receptor. Het is een entreeremmer zonder intrinsieke activiteit, waardoor het de cellen zelf niet beïnvloedt. Celsentri is van grote betekenis omdat het de mogelijkheid biedt patiënten die geïnfecteerd zijn met een door tegen ander antivirale middelen resistent geworden hiv toch effectief te behandelen. Weliswaar kunnen de oudere anti-hiv-middelen met recht gerekend worden tot de successen die intensieve research op dit gebied hebben opgeleverd, virussen zouden zichzelf niet zijn als ze geen uitwegen tegen de diverse antivirale middelen zouden hebben gevonden. Interessant aan Celsentri is dat het niet een zwak punt van het virus zelf aanpakt, maar zich richt op een lichaamseigen target van de patiënt. Er is daardoor mogelijkerwijs minder kans op het ontstaan van nieuwe resistentie. Het product is alleen effectief bij geselecteerde patiënten: er moet voor succes sprake zijn van een infectie met een zogenoemd CCR5-troop virus (een virus dat gebruik maakt van deze receptor). Sommige virussen maken gebruik van een andere verwante receptor, waardoor Celsentri dan niet werkt. Voor toepassing moet dus steeds een vooronderzoek plaatsvinden.

Celsentri dingt nu ook mee voor de Internationale Galenusprijs die in 2010 in New York zal worden uitgereikt. De lokale winnaars van de Galenusprijzen dingen mee naar deze prijs. Het gaat dan om de geneesmiddelen uit 2009 en 2010, dus ook de winnaar van volgend jaar zal meedingen.